३ चैत, नुवाकोट । नेपाल बीमा प्राधिकरणले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो प्रतिवेदन अनुसार नेपालको बीमा उद्योगमा बीमाङ्कीय विश्लेषकहरूको भूमिका, प्रभावकारिता र भविष्यको जाँच गर्ने ऐतिहासिक अध्ययन जारी गरेको छ । यो प्रतिवेदन नेपालको बीमा बजारमा बीमाङ्कीय सम्बन्धि पहिलो अनुसन्धान प्रतिवेदन रहेको जनाएको छ ।

प्राधिकरणले नेपाली बीमा उद्योगमा बीमाङ्कीय विश्लेषकहरूको विकासशील भूमिका नियामक ढाँचाको प्रभावकारिताको मूल्याङ्कन शीर्षकको विस्तृत प्रतिवेदन प्रकाशित गरेको हो ।

प्राधिकरणले अनलाइन माध्यमबाट जनवरी २०२६ मा बीमाङ्कीहरूसँग प्रश्नावलीमार्फत् अनुसन्धान गरी नेपालको बीमा क्षेत्रमा बीमाङ्कीयहरूलाई कसरी रोजगारी, तालिम र कायम राखिएको छ भन्ने बारेमा अहिलेसम्मकै सबैभन्दा संरचित परीक्षणको प्रतिनिधित्व गरेको अध्ययनले देखाएको प्राधिकरणले जनाएको छ।

अध्ययनलाई पूर्ण रूपमा प्राधिकरणले वित्त पोषित गरेको थियो। प्रतिवेदनमा कुनै तेस्रो पक्ष व्यावसायीक वा अन्तर्राष्ट्रिय विकास कोष खुलासा गरिएको छैन। यसको प्राथमिक तथ्याङ्क जनवरी २०२६ मा नेपालभरका ४० बीमाङ्कीय विश्लेषकहरू र जीवन, निर्जीवन, लघुबीमा, र पुनर्बीमा कम्पनीहरूका ३७ पर्यवेक्षकहरूसँग गरिएको अनलाइन सर्वेक्षणहरू मार्फत सङ्कलन गरिएको थियो।

बीमाङ्कीय विश्लेषकहरू मुख्यतया मुल्यांकन, जोखिम व्यवस्थापन, र नयाँ बीमा योजनाको विकास तथा प्रिमियम निर्धारण जस्ता प्राविधिक कार्यमा संलग्न छन् । यद्यपि, उनीहरूको कार्यसम्पादन सन्तोषजनक भए पनि तालिम र वृत्ति विकासमा भने अझै चुनौतीहरू देखिएका छन् ।

प्रतिवेदनले औंल्याए अनुसार, करिब ५० प्रतिशत विश्लेषकहरूले नियुक्त बीमाङ्कीयबाट पाउनुपर्ने न्यूनतम १० घण्टाको कार्यस्थल तालिम प्राप्त गरेका छैनन् । तालिमको अभाव र स्पष्ट वृत्ति विकासको मार्ग नहुँदा दक्ष जनशक्तिलाई स्वदेशमै टिकाउन चुनौतीपूर्ण बनेको छ ।

प्रतिवेदनको उल्लेखित उद्देश्य प्राधिकरणद्वारा जारी गरिएको बीमकहरूको लागि बीमाङ्कीय नियुक्तिसँग सम्बन्धित दिशानिर्देश, २०२४ कत्तिको प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भएको छ भनेर मूल्याङ्कन गर्नु र व्यावसायिक विकास, कार्यस्थल सन्तुष्टि र अवधारणमा अन्तरहरू पहिचान गर्नु हो। प्राधिरकरणले यो सर्वेक्षण वार्षिक रूपमा गर्ने आफ्नो उद्देश्य पनि घोषणा गरेको छ।

धेरैजसो विश्लेषकहरूले आफ्नो कार्यगत अनुभव र मार्गदर्शनमा सन्तुष्टि जनाए पनि पारिश्रमिक र वृत्ति विकासका अवसरहरूमा भने असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन् । अर्कोतर्फ, ८६ प्रतिशतभन्दा बढी व्यवस्थापकहरूले कम्पनीका लागि एक्चुअरी विश्लेषकहरू अनिवार्य रहेको र उनीहरूले कम्पनीमा उच्च मूल्य अभिवृद्धि गरेको बताएका छन् ।

नेपालमा जोखिम आधारित पूँजी, स्वजोखिम र ‘सॉल्भेन्सी’ मूल्याङ्कन, र बीमा सम्झौताहरूमा ‘एनएफआरएस सेभेन्टिन’ अपनाउन कार्य भइरहेका समय पारेर प्रतिवेदन तयार पारिएको छ। यी प्राविधिक पक्षहरूमा नयाँ संस्थागत अभ्यास शुरू भएकाले बीमा कम्पनीहरूमा बीमाङ्कीय विशेषज्ञताको मागलाई उल्लेखनीय रूपमा विस्तार गरेको छ।

स्वदेशी जनशक्तिलाई प्रोत्साहन गर्न प्राधिकरणले त्रिभुवन विश्वविद्यालय र ‘एक्चुअरी सोसाइटी अफ नेपाल’सँग सहकार्य सुरु गरेको छ । यसले गर्दा आगामी दिनमा नेपाली बीमा क्षेत्रमा प्राविधिक रूपमा सक्षम र आत्मनिर्भर बीमाङ्कीय जनशक्ति उत्पादन हुने अपेक्षा गरिएको छ ।