– राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाः १६ महिनामा १० प्रतिशत काम

– नौ अर्वको लगानीः ४६ किमी सडक

– जग्गा अधिग्रहण, विजुलीको पोल र वन क्षेत्रका कारण आयोजना निर्माण सुस्त

– यातायात नै बन्द गरेर सडक निर्माणको काम

भोलाराज पौडेल, नुवाकोट / राष्ट्रिय गौरवको आयोजना अन्तर्गत निर्माण भइरहेको गल्छी–त्रिशूली–मैलुङ रसुवागढी सडक योजनाले बजार क्षेत्रमा चार लेनको सडक विस्तार गर्ने भएको छ ।

सडक योजनाले दिएको जानकारी अनुसार दुई लेनमा निर्माण भइरहेको अन्तराष्ट्रिय मापदण्डको यो सडक योजनामा पर्ने विदुर नगरपालिकाको बट्टारदेखि ढुंगेसम्म चार लेनको सडक निर्माण हुने योजना प्रमुख सुवोधकुमार देवकोटाले बताए । ‘नगरपालिका क्षेत्रमा चार लेनको सडकसहित, फुटपाक, पेटी, नालीसहित निर्माण हुनेछ, देवकोटाले भने– ‘सडक सीमा कायम गरी अहिले जग्गा अधिग्रहणको प्रक्रिया अघि बढेको छ ।’ उनले जग्गाको अधिग्रहणको लागि जग्गाधनीहरुको एकीन गर्ने, नापजाँच गर्ने र अन्य तथ्याङ्क लिने काम भइरहेको छ । विदुर नगरपालिकाको बजार क्षेत्रमा चारलेनको सडक विस्तार गर्दा जग्गाधनी र धरधनीलाई यथोचित मूल्यांकन गरी अधिग्रहणको काम अघि बढ्ने उनले बताए । चीनसँगको व्यापारलाई सहज बनाउनको लागि सञ्चालनमा ल्याइएको गल्छी– त्रिशूली–मैलुङ–रसुवागढी सडक विस्तारसँगै नुवाकोटको आर्थिक विकासले पनि फड्को मार्ने स्थानीयवासीहरु बताउँछन् ।

नौ अर्व ५० करोड लगानी रहेको योजना अन्र्तगत सडकको दायाँवायाँ पर्खाल लगाउने र सडक विस्तारको काम भइरहेको छ । उत्तर–दक्षिण जोड्ने छोटो नाकाको रुपमा रहेको यो सडक विस्तारलाई अझै प्रभावकारी रुपमा अघि बढाउन पुस १ गतेदेखि फागुन मसान्तसम्म विहान ६ बजेदेखि ९ बजेसम्म र ११ बजेदेखि ४ बजेसम्म पिपलटारदेखि गल्छीसम्म बाटो पूर्णरुपमा बन्द्र हुने आयोजना प्रमुख देवकोटाले बताए ।

२०७२ साल मंसिर ३ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको अध्यक्षतामा बसेको मन्त्री परिषद्को वैठकले निर्णय गरेअनुसार यो योजना ७ मे २०१६ मा २७ महिनाभित्र काम सम्पन्न गर्ने गरी काम सुरु भएपनि जग्गा अधिग्रहण, विजुलीको पोल र वन क्षेत्रका कारण आयोजना निर्माणमा ढिलाई भइरहेको छ । आयोजनामा देखिएका समस्या समाधानको लागि सरोकारवालाहरुसँग समन्वय भइरहेको योजनाले जनाएको छ ।

सडकमार्ग निर्माणको लागि आवश्यक जग्गा अधिग्रहणको लागि तथ्याङ्क संकलन लिने, लगत संकलन गर्ने काम भइरहेको आयोजना प्रमुख देवकोटाले बताए । आयोजना १७ फेब्रुअरी २०१९ मा सकिने लक्ष्य राखिएपनि लक्ष्य अनुसारको काम नहुँदा केही समय लम्बिन सक्ने उनले बताए ।

धादिङको गल्छीदेखि चीनको सीमा रसुवागढीसम्म ८२ किलोमिटर लम्बाई रहेको यो सडकमा अहिले ४६ किलोमिटर दूरीमा काम भइरहेको छ । सडकलाई तीन खण्डमा विभाजन गरी काम भइरहेको छ । रसुवाको मैलुङदेखि स्याफ्रुवेशीसम्मको १८ किलोमिटरमा नेपाली सेनाले ट्याक खोल्ने काम गरिरहेको छ भने स्याफुवेशीदेखि रसुवागढीसम्मको १८ किलोमिटर सडक चीन सरकारले बनाउने योजना रहेको छ । योजनाको निर्माण चाइना ठेकेदार एमएस कन्भेग, तुँदी र रसुवा जेभीले निर्माणको काम भइरहेको छ । दुई वर्षको अवधिमा योजनामा १० प्रतिशतमात्र काम सम्पन्न भएको छ ।

केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री हुँदा राष्ट्रिय गौरवको आयोजना नामाकरण गरी काम भइरहेको योजना अन्र्तगत धादिङको गल्छीदेखि रसुवाको स्याफ्रुवेशीसम्म ८२ किलोमिटर सडक स्तरोन्नतीको काम भइरहेको आयोजना देवकोटाले बताए ।

यो सडक तीन वटा देश जोड्ने सामरिक महत्व बोकेको योजना हो । यो सडकले चीनसँगको व्यापारिक नाका केरुङ जोड्ने र पछि भारतसँग सीमा जोडिएको ठोरी नाका जोड्ने व्यापारिक नाकाको रुपमा विस्तार गर्ने सरकारी योजना रहेको छ । यसलाई व्यापारिक, अन्तराष्ट्रिय र त्रिदेशीय मार्ग जोड्ने महत्वपूर्ण नाकाको रुपमा लिइएको छ ।

सडकमा पर्ने घर जग्गाको क्षतिपुर्ती

मापदण्डमा बनेका घर र जग्गा दुवैको क्षतिपुर्ती दिइने गरी तयारी भइरहेको सडक आयोजनाले जनाएको छ । घर र जग्गाको छुट्टाछुट्टै प्रक्रियाबाट मुआव्जा र क्षतिपुर्ती दिने तयारी सरकारले गरेको छ । जग्गाको हकमा एकीन गरिसकेपछि सरोकारवालाहरुको वैठक तय हुने आयोजनाले जनाएको छ । नेपाल सरकारको जग्गा प्राप्ती ऐन–२०३४ अनुसार सडकलाई आवश्यक पर्ने जग्गा अधिग्रहण गरिने आयोजना प्रमुख देवकोटाको भनाई छ । सडकको केन्द्रविन्दुबाट १५ मिटर दायाँवायाँ परेका सबै जग्गा र सबै घरहरु भत्काउने योजना सरकारले बनाएको छ । १५ मिटर दायाँवायाँ परेका सबै सबै घर र जग्गाको क्षतिपुर्ती दिइने छ । तर, सहरी क्षेत्र बट्टारदेखि ढुंगेसम्मको सडक चार लेनको हुनेछ । चार लेनमा ७/७ मिटर दुई तर्फ हुन्छ । त्यो बाहेक फुटपार्क, चार मिटरको खाली हुन्छ । यहाँ सडकको चौडा तीस मिटरको हुनेछ ।

यातायात नै बन्द गरेर सडक निर्माण

सडक निर्माणलाई तिब्रता दिन योजनाले भोलीदेखि सडक बन्द गरेर स्तरोन्नतीको कामलाई अघि बढाउन लागेको छ । अहिले यो सडकमा सवारीको चाप बढी भएका कारण काम गर्न असहज भएको निष्कर्ष निकाल्दै सडक सुधार गर्न सवारी बन्द गर्न लागिएको हो । गाडी पनि चल्ने काम पनि जारी राख्दा समस्याहरु धेरै आएपछि कामलाई एकनासले अघि बढाउन सवारी रोकेर बाटो खन्ने काम अघि बढाउन लागिएको हो । ‘सवारी साधन सञ्चालन भइरहेको बेला काम गर्न निकै जोखिम हुन्छ । योजना प्रमुख देवकोटाले भने– एकातिर काम गर्ने वातावरण नै हुँदैन भने अर्कोतिर सडक खन्नेक्रममा ढुंगालगायत अन्य बस्तु खसेर क्षति हुन सक्छ ।’ पुस १ गतेदेखि फागुन मसान्तसम्म विहान ६ देखि ९ बजेसम्म र ११ बजेदेखि ४ बजेसम्म सवारी साधन सञ्चालनमा रोक लगाइएको देवकोटाले बताए ।